Szereg szumiący

powrót Szereg szumiący

Sygmatyzm - szereg szumiący - opis zaburzenia

  • Szereg szumiący

Sygmatyzm (łac. sigmatismus; synonim: seplenienie, szeplenienie) – jest to najczęściej występujące zaburzenie artykulacji, polegające na nieprawidłowej realizacji głosek dentalizowanych należących do jednego z trzech szeregów, tzn. /sz/, /ż/, /cz/, /dż/; /s/, /z/, /c/, /dz/; /ś/, /ź/, /ć/, /dź/. Zaburzona artykulacja może dotyczyć jednej lub wielu głosek.
 

Prawidłowa wymowa
Chcąc dobrze zrozumieć mechanizmy nieprawidłowości podczas artykulacji szeregu szumiącego i podziały sygmatyzmu z nich wynikające, należy zapoznać się z opisem spirantów w języku polskim. Za głoskę reprezentatywną dla szeregu szumiącego uważany jest spirant /sz/ .
Wymawia się go przy silnym zbliżeniu narządów artykulacyjnych, efektem którego jest utworzenie szczeliny. W czasie artykulacji głoski /sz/ boki języka zwierają się z dziąsłami, przednia część języka zbliża się do dziąseł, tworząc w tym miejscu szczelinę najszerszą wśród spirantów (podobna szczelina powstaje podczas artykulacji głoski /ż/). Brzegi języka wygięte są ostro ku górze, tworząc tzw. artykulację koronalną. Wydychane powietrze trze o zbliżone do siebie artykulatory, wydobywając charakterystyczny poszum właściwy dla spirantu /sz/. Głoska /sz/ jest głoską ustną, co oznacza, że w czasie artykulacji podniebienie miękkie dotyka tylnej ściany gardła i zamyka wejście do jamy nosowej. Ponieważ jest głoską bezdźwięczną, wiązadła utrzymują się w stanie spoczynku, nie drgają. Podczas artykulacji wargi są zaokrąglone i mocno wysunięte do przodu. Spirant /sz/ jest również głoską twardą, co oznacza, że w czasie artykulacji danej głoski w izolacji nie dochodzi do podniesienia środka języka w kierunku podniebienia twardego. Pozostałe głoski z szeregu
szumiącego różnią się jedną lub dwiema cechami artykulacyjnymi: /ż/ od /sz/ różni się tylko dźwięcznością; /cz/ od /sz/ – stopniem zwarcia narządów artykulacyjnych – /cz/ jest zwartoszczelinowe; /dż/ od /sz/ stopniem zwarcia narządów artykulacyjnych – /dż/ jest zwartoszczelinowe – oraz dźwięcznością.

Etapy prawidłowego kształtowania się dźwięku
U dzieci 3-letnich szereg szumiący jest jeszcze zmiękczany, u 4-latków może być już realizowany jako /s/, /z/, /c/, /dz/ lub nadal jako /ś/, /ź/, /ć/, /dź/ (seplenienie rozwojowe, zwane także fizjologicznym). W mowie 5-latka głoski /sz/, /ż/, /cz/, /dż/ zaczynają się utrwalać, choć w mowie spontanicznej nadal bywają zastępowane przez /s/, /z/, /c/, /dz/. Pełna automatyzacja głosek powinna zakończyć się w wieku 6 lat.

Podgląd:

Pobierz

Scenariusz na życzenie

Potrzebujesz specjalnego scenariusza do pracy?

Zgłoś nam jakiego potrzebujesz, a eksperci opracują go indywidualnie dla Ciebie.


*Opracujemy wybrane scenariusze na podstawie wyników głosowania z comiesięcznej ankiety.

Wybierz kategorię

Ostatnio w serwisie dodano:

Przeglądane przez Ciebie:

Logopeda radzi

Jak korzystać z serwisu?

  • Jakie materiały znajdują się w serwisie?Zobacz
  • Jak założyć konto i uzyskać dostęp do wszystkich materiałów?Zobacz
  • W jaki sposób zadać pytanie ekspertowi i jaki jest czas oczekiwania na odpowiedź?Zobacz

Chcesz być na bieżąco?

Zamów bezpłatny newsletter informacyjny i śledź regularnie zmiany, oraz nowości.

Ćwiczenia na życzenie

Szukasz ćwiczenia? Zgłoś nam, jakiego ćwiczenia potrzebujesz, a nasi eksperci opracują je specjalnie dla Ciebie.